Značajna količina municije, zaostale iz Prvog svetskog rata, otkrivena je nakon što su se proteklog leta otopili glečeri na italijanskim Dolomitima.
Italijanska vojska saopštila je da je uklonila je i deaktivirala 250 eksploziva koji su bili zatvoreni u ledu više od 100 godina, a otkrivenaa je kada su ih videli planinari.
Naprave, među kojima su bile italijanske artiljerijske granate i francuske minobacačke granate, uklonila je i deaktivirala vojna brigada Julia Alpine, navodi se u saopštenju italijanske vojske, prensoi Gardijan.
Oružje potiče iz Belog rata (alpski front u Prvom svetskom ratu) između austrougarske vojske i italijanskih trupa na opasnom i izuzetno hladnom terenu.
Više od jednog veka kasnije, planinari su prijavili nekoliko viđenja bombi tokom leta, uglavnom u području kanala San Bovo u dolini Primiero u istočnom Trentinu, nakon čega je vojska izvršila pretragu terena i drugih lokacija na velikim nadmorskim visinama i glečera u regionu Trentino Alto Adiđe u Dolomitima, a koji su se značajno istopili.
Navodi se da nije prvi put da se ostaci rata pojavljuju iz topljenja glečera, čije se povlačenje ubrzalo u poslednjih deceniju i po.
“To je u velikoj meri posledica globalnog zagrevanja”, rekao je profesor na Univerzitetu u Bergamu i koordinator projekata baštine u nacionalnom parku Stelvio, gde su neki od eksploziva pronađeni Stefano Morosini.
A significant cache of unexploded bombs from the first world war emerged this summer from rapidly retreating glaciers in the Dolomites, the Italian army has said.https://t.co/YiL9IcNQgk
— Gary Buckley™ (@myrddenbuckley) 27. октобар 2026.
Alpinistima se savetuje da “nikada ne diraju bilo koju vrstu eksplozivne naprave koju pronađu, bez obzira gde se nalazi” i da odmah prijave svako otkriće policiji.
Takozvani Beli rat, koji se uglavnom vodio u Dolomitima Trentino Alto-Adige i Alpama regiona Lombardija, bio je period istorije zamrznut u vremenu sve do 1990-ih, kada je globalno zagrevanje počelo da otkriva asortiman savršeno očuvanih relikvija, uključujući oružje, sanke, pisma i dnevnike.
Drvena baraka koja je bila iskopana u pećini na vrhu planine Skorluco, vrha visokog 3.095 metara s pogledom na prevoj Stelvio, ponovo se pojavila 2015. godine nakon što se led koji ju je zatvarao gotovo celi vek potpuno otopio.
Sklonište je na brzinu zaključano kada je Prvi svetski rat završen u novembru 1918. godine, a vojnici su ostavili većinu svojih stvari.
Unutra su pronađeni dobro očuvani kreveti od slame, kao i odeća, lampioni, novine, razglednice, kovanice i konzervisana hrana.
Muzej belog rata u kojem će biti izložene relikvije trebao bi da se otvori u Bormiju u junu 2027. godine.
Smatra se da je Beli rat odneo više od milion života, iako se veruje da je većina vojnika poginula u lavinama, padovima s planina ili od hipotermije, a desetine leševa, neki još uvek u uniformama, pojavili su se iz otopljenog leda u proteklih 15 godina.
Autor: Marija Radić
